Topik 4 Kerja Lukisan Teknik II

download Topik 4 Kerja Lukisan Teknik II

of 23

  • date post

    11-Aug-2015
  • Category

    Documents

  • view

    302
  • download

    21

Embed Size (px)

Transcript of Topik 4 Kerja Lukisan Teknik II

Topik

X

41. 2. 3. 4. 5.

Kerja Lukisan Teknik II

HASIL PEMBELAJARANPada akhir topik ini, anda seharusnya dapat: Mengenal pasti konsep lukisan pengorakan; Mengenal pasti kaedah pengorakan; Mengenal pasti jenis-jenis persilangan; Membina persilangan antara dua prisma; dan Membina persilangan antara dua selinder.

X PENGENALANTopik ini adalah sambungan dari Topik 3 yang lalu. Dalam topik ini, anda akan belajar mengenai pengorakan dan jenis-jenis persilangan. Pengorakan terbahagi kepada tiga jenis iaitu, pengorakan selari, jejarian dan kaedah tiga segi. Mari kita baca tentang pengorakan dengan lebih lanjut.

4.1

LUKISAN PENGORAKAN

Dalam bidang pembuatan, terdapat banyak objek diperbuat daripada kepingan bahan logam seperti keluli, aluminium, besi galvani dan sebagainya. Contohcontoh objek ini ialah saluran penyaman udara, tangki air, serombong paip dan sebagainya. Untuk menghasilkan objek ini, anda perlu memotong kepingan logam mengikut bentuk corak objek itu. Corak itu akan dilipat atau dibentuk mengikut corak pengorakan objek itu dilukis. Bahagian sambungan objek itu dikenali sebagai klim.

TOPIK 4

KERJA LUKISAN TEKNIK II

W

67

4.1.1

Konsep Pengorakan

Pengorakan bagi suatu objek bermaksud bentuk permukaan objek dibentang secara rata pada satu satah. Rajah 4.1 menunjukkan pembentangan permukaan bagi beberapa bentuk objek. Bentangan rata ini dipanggil sebagai pengorakan.

Rajah 4.1: Pembentangan pengorakan

68 X

TOPIK 4

KERJA LUKISAN TEKNIK II" "

"

"

4.1.2

Istilah dalam Pengorakan

Pengorakan adalah satu bahagian daripada proses pembuatan objek atau komponen yang menggunakan kepingan logam. Berikut adalah istilah-istilah yang sering digunakan dalam pengorakan: (a) Elemen Elemen ialah garis lurus khayalan pada permukaan melengkung bagi silinder dan kon. Pada permukaan sisi silinder, elemen terletak selari dengan paksi silinder. Pada permukaan condong untuk kon pula, elemen ialah garis jejarian dari puncak ke tapak kon itu. Rajah 4.2 menunjukkan elemen untuk sebuah silinder dan kon.

Rajah 4.2: Elemen pengorakan

(b)

Garis Bentangan (GB) Garis bentangan ialah garis khayalan yang melintang pada permukaan sisi prisma dan silinder, iaitu di sepanjang perimeter keratan rentas bongkah tersebut. Rajah 4.3 menunjukkan garis bentangan di sekeliling permukaan sisi prisma dan silinder.

Rajah 4.3: Garis bentangan pengorakan

TOPIK 4

KERJA LUKISAN TEKNIK II

W

69

(c)

Klim Apabila pinggir pengorakan bagi satu bongkah ditemukan, satu garis sambungan diperoleh. Garisan itu dipanggil klim. Rajah 4.4 menunjukkan klim untuk sebuah kon dan prisma terpenggal.

Rajah 4.4: KIim pengorakan

(d) Garis Lipatan Garis lipatan ialah garisan di mana bengkokan dilakukan pada corak untuk membentuk objek yang dikehendaki.

4.1.3

Kaedah Membina Pengorakan

Dalam lukisan teknik, terdapat tiga kaedah yang digunakan untuk membina pengorakan suatu objek. Keadah pembinaan adalah seperti berikut: (a) (b) (c) Kaedah selari; Keadah jejarian; dan Keadah segi tiga.

Anda boleh memilih kaedah yang sesuai untuk bentuk objek yang hendak dicorak. Dalam topik ini, anda akan diperkenalkan dengan dua kaedah membina pengorakan iaitu kaedah selari dan kaedah jejarian. Jadual 4.1 menunjukkan kaedah pengorakan bagi pelbagai jenis bongkah.

70 X

TOPIK 4

KERJA LUKISAN TEKNIK II" "

"

"

Jadual 4.1: Kaedah Pengorakan bagi Pelbagai Jenis Bongkah Kaedah Pengorakan Kaedah Selari Kumpulan Bongkah Prisma dan silinder x x x x x x Kaedah Jejarian Prisma tegak dan kon tegak x x x x Jenis Bongkah Prisma tegak Prisma terpenggal Prisma oblik Silinder tegak Silinder terpenggal Silinder oblik Piramid tegak Piramid terpenggal Kon tegak Kon terpenggal

4.1.4

Contoh Pengorakan Mengikut Kaedah Selari

Mari kita lihat contoh-contoh pengorakan mengikut kaedah selari dan langkahlangkah untuk membina pengorakan prisma dan silinder dengan menggunakan kaedah selari. (a) Membina Pengorakan Prisma Segi Empat Tepat Berikut ialah langkah-langkah pembinaan pengorakan prisma segi empat tepat sambil berpandukan Rajah 4.5: (i) (ii) Diberi unjuran ortografik dalam unjuran sudut ketiga. Labelkan prisma itu. Andaikan klim di sepanjang pinggir tegak ae seperti dalam Rajah 4.5(a).

(iii) Lukiskan garis bentangan yang diunjurkan dari pandangan hadapan serenjang dengan paksi prisma. Tetapkan kedudukan kelima ae di sebelah kiri pengorakan. Tandakan jarak ab, bc, cd dan da yang boleh diperoleh dari pandangan atas seperti dalam Rajah 4.5(b). (iv) Lukiskan garisan lipatan serenjang dengan garisan bentangan seperti dalam Rajah 4.5(c). (v) Lengkapkan pengorakan itu.

TOPIK 4

KERJA LUKISAN TEKNIK II

W

71

Rajah 4.5: Pengorakan selari untuk prisma segi empat tepat

(b)

Membina Pengorakan Prisma Segi Heksagon Terpenggal Berpandukan Rajah 4.6, mari kita lihat cara-cara untuk membina pengorakan prisma segi heksagon terpenggal. (i) (ii) Diberi unjuran ortografik dalam unjuran sudut ketiga seperti dalam Rajah 4.6(a). Labelkan prisma itu. Andaikan klim di sepanjang pinggir tegak a1 seperti dalam Rajah 4.6(b).

(iii) Lukiskan garis bentangan yang diunjurkan dari pandangan hadapan serenjang dengan paksi prisma. Tetapkan kedudukan kelima a1 di sebelah kiri pengorakan. Tandakan jarak 1-2, 2-3, 3-4 dan seterusnya

72 X

TOPIK 4

KERJA LUKISAN TEKNIK II" "

"

"

yang boleh diperolehi daripada pandangan atas. Lukiskan garisan tegak dari setiap titik 1, 2, 3, 4, 5 dan 6 seperti dalam Rajah 4.6(c). (iv) Dari setiap titik a, b/f, c/e dan d dari pandangan hadapan, unjurkan garis binaan yang selari dengan garis bentangan untuk mendapatkan penjuru a, b, c, d, e dan f pada pergorakan. Lukiskan garisan ab, bc, cd, de, ef dan fa seperti dalam Rajah 4.6(d).

Rajah 4.6: Pengorakan selari untuk prisma segi heksagon terpenggal

(c)

Membina Pengorakan Silinder Tegak Terpenggal Berpandukan Rajah 4.7, berikut ialah kaedah pembinaan pengorakan silinder tegak terpenggal:

TOPIK 4

KERJA LUKISAN TEKNIK II

W

73

(i)

Diberi unjuran ortografik dalam unjuran sudut ketiga seperti dalam Rajah 4.7(a). Pada pelan, bahagikan bulatan kepada 12 bahagian yang sama dan labelkan. Seperti dalam Rajah 4.7(b), unjurkan titik 2-6 pada pandangan atas ke pandangan hadapan untuk mendapatkan elemen 2b hingga 6f. Andai klim ialah 1a.

(ii)

(iii) Unjurkan garis bentangan dari tapak silinder. Tetapkan pada pengorakan kedudukan klim kiri 1a. Tandakan titik 1-12 dan 1. Melalui setiap titik di sepanjang garis bentangan, lukiskan elemen serenjang dengan garis bentangan itu seperti dalam Rajah 4.7(c). (iv) Unjurkan dari pandangan hadapan untuk mendapatkan titik a, b, c, d, e, f dan g pada pengorakan. Bina separuh lagi pengorakan itu di sebelah kanan seperti yang dapat dilihat dalam Rajah 4.7(d).

Rajah 4.7: Pengorakan selari untuk silinder tegak terpenggal

74 X

TOPIK 4

KERJA LUKISAN TEKNIK II" "

"

"

4.1.5

Contoh Pengorakan Mengikut Kaedah Jejarian

Sekarang, mari kita lihat contoh pengorakan mengikut kaedah jejarian. Berpandukan pada Rajah 4.8 hingga Rajah 4.11, mari kita lihat kaedah pembinaan pengorakan dengan kaedah jejarian. Terdapat empat cara, iaitu: (a) Membina Pengorakan Piramid Segi Empat Berpandukan Rajah 4.8, berikut ialah langkah-langkah untuk membina pengorakan piramid segi empat: (i) (ii) Diberi pelan dan pandangan hadapan dalam unjuran sudut ketiga. Andaikan klim terletak pada m1 seperti dalam Rajah 4.8(a). Tentukan panjang sebenar (PS) seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 4.8(b).

(iii) Dengan menggunakan panjang mn sebagai jejari, lukiskan lengkok yang sesuai. Tetapkan kedudukan klim kiri, m1. Tandakan titik 1, 2, 3, 4 dan 1 seperti yang dapat dilihat dalam Rajah 4.8(c). (iv) Tandakan titik-titik 2, 3, 4 dan 1 pada lengkok yang dilukis. Sambungkan titik-titik itu dan lukiskan garis lipatan m2, m3 dan m4 serta klim kanan Rajah 4.8(d).

TOPIK 4

KERJA LUKISAN TEKNIK II

W

75

Rajah 4.8: Membina pengorakan piramid segi empat

76 X

TOPIK 4

KERJA LUKISAN TEKNIK II" "

"

"

(b)

Membina Pengorakan Piramid Pentagon Terpenggal Untuk membina pengorakan piramid pentagon terpenggal, ikutilah langkah-langkah berikut berpandukan pada Rajah 4.9: (i) Diberi pelan dan pandangan hadapan dalam unjuran sudut ketiga. Andaikan klim terletak pada a1 seperti dalam Rajah 4.9(a). Langkah 1 Tentukan kedudukan m dalam Rajah 4.9(b). Jarak m1 adalah panjang sebenar kerana pinggir itu selari dengan satah tegak hadapan. Melalui titik b dan c pada pandangan hadapan, lukiskan garisan yang selari dengan tapak piramid bagi menentukan kedudukan unjuran titik tersebut pada m1. Jarak b1 adalah panjang sebenar b2 dan e5, sementara jarak c 1 panjang sebenar untuk pinggir ce dan d4.

(ii)

(iii) Langkah 2 Dengan menggunakan jarak m1 sebagai jejari, lukiskan lengkok yang sesuai seperti dalam Rajah 4.9(c). Tetapkan kedudukan klim kiri, a1. Berpandukan kepada jarak sisi pentagon sekata, tandakan titik 2, 3, 4, 5 dan 1 pada lengkok. Kemudian sambung kepada titik m. (iv) Langkah 3 Dengan menggunakan panjang sebenar bagi setiap pinggir condong tandakan kedudukan b, c, d dan e seperti dalam Rajah 4.9(d). Lukiskan garis lipatan.

TOPIK 4

KERJA LUKISAN TEKNIK II

W

77

Rajah 4.9: Membina pengorakan piramid pentagon terpenggal

(c)

Membina Pengorakan Kon Tegak Berikut ialah langkah-langkah untuk membina pengorakan kon tegak. Anda