MBS Konspekt 1

download MBS Konspekt 1

If you can't read please download the document

  • date post

    25-Dec-2015
  • Category

    Documents

  • view

    26
  • download

    7

Embed Size (px)

description

Metodologia badań społecznych - własne opracowanie

Transcript of MBS Konspekt 1

  • Pozanaukowe i naukowe metody gromadzenia wiedzy.

    RDA WIEDZY O RZECZYWISTOCI

    METODY GROMADZENIA WIEDZY

    wiedza oparta na wierze lub umowie

    Obserwacje wasne

    (dane zmysowe, wasne dowiadczenia):

    Niedoskonao zmysw, pamici, wnioskowania, wpyw emocji, przeszych dowiadcze.

    rda zewntrzne

    autorytety (przekaz ustny, pisany osoby znaczce, media, literatura, kultura, tradycja)

    WIEDZA POTOCZNA (mdro ludowa) czy WIEDZA POZANAUKOWA:

    oparta jest na gromadzonych przez lata obserwacjach

    -- tworzy si przez wymian dowiadcze

    -- lepiej wyjania zjawiska spoeczne ni dowiadczenia osobiste

    -- przejawia si moe w przysowiach, powiedzeniach, przesdach, itp.

    -- czsto zawiera sprzeczne stwierdzeni

    w porwnaniu z wiedz naukow:

    --- nie s znani jej twrcy

    --- jest stosowana nawykowo - zawsze tak robiono

    --- jest przekazywana przez osobiste kontakty

    --- nie zawsze ma naukowe uzasadnienia (jeli s, to maj charakter wtrny)

  • WIEDZA NAUKOWA

    oparta jest na poznaniu naukowym, ktre:

    -- ma cel udowodnienie tezy

    -- jest metodyczne

    -- odbywa si w kontrolowanych warunkach (sprzyjajcych otrzymaniu cisej i pewnej wiedzy)

    -- zmierza do wykrywania ukrytych i zarazem istotnych zjawisk mechanizmw

    -- jest instrumentalne

    -- jest dokonywane za pomoc precyzyjnych poj

    -- jego wyniki s utrwalane w formie pisemnej

    PODEJCIE NAUKOWE

    opiera si na zbiorze zaoe, ktre nie s dowiedzione i ktrych si nie dowodzi;

    mona wyodrbni:

    - zaoenia podstawowe, oglne (przyjmowane we wszystkich naukach),

    - zaoenia specyficzne (przyjmowane w danej nauce na okrelonym etapie jej rozwoju).

    Zaoenia podstawowe przyjmowane w nauce:

    1. RZECZYWISTO JEST UPORZDKOWANA

    w wiecie rzeczywistym zdarzenia nie pojawiaj si losowo, maj okrelony stopie uporzdkowania i

    regularnoci

    2. RZECZYWISTO JEST POZNAWALNA

    3. WSZYSTKIE ZJAWISKA MAJ PRZYCZYNY

    4. NIC NIE JEST DOWIEDZIONE SAMO W SOBIE

    prawdziwo wiedzy naukowej musi by dowiedziona obiektywnie

    5. RDEM WIEDZY JEST DOWIADCZENIE (empiria)

    6. WSZELKA WIEDZA MA CHARAKTER WZGLDNY I ULEGA ZMIANOM

  • METODOLOGIA

    METODOLOGIA (bada) to system dobrze okrelonych regu i procedur (norm, standardw)

    dotyczcych prowadzenia bada,

    a w szczeglnoci:

    - obserwacji (zbierania danych),

    - analizy danych,

    - logicznego wnioskowania i generalizacji,

    - intersubiektywnej sprawdzalnoci, intersubiektywnego komunikowania.

    METODOLOGIA JEST NORMATYWNA

    (jej zasady s podstaw oceny poprawnoci postpowania badawczego)

  • TYPY/CELE BADA:

    BADANIA EKSPLORACYJNE

    - rozpoznanie problemu, tematyki

    - prowadzone, gdy przedmiot bada jest stosunkowo nowy

    - w badaniach eksploracyjnych nie stawiamy hipotez

    podejmowane s w celu:

    - poszerzenia wiedzy badacza na dany temat,

    - poszukiwania nowych zalenoci empirycznych,

    - zbadania moliwoci podjcia szerszych bada,

    - wypracowania metod moliwych do uycia w dalszych badaniach

    BADANIA OPISOWE

    - dotycz waciwoci zjawisk

    - ich wynikiem jest opis i klasyfikacja zjawisk (a nie wyjanianie)

    - w ich efekcie uzyskujemy stwierdzenia, e okrelona liczba obiektw przejawia okrelon cech

    - wnioski dotycz okrelonego miejsca i czasu

    - ich wyniki s wykorzystywane, przede wszystkim, w praktyce

    BADANIA WYJANIAJCE/PRZYCZYNOWE

    - dotycz relacji midzy zjawiskami

    - wyjaniaj przyczyny zachodzenia okrelonych zjawisk

    - maj na celu testowanie hipotez (hipoteza ukierunkowuje zbieranie danych zbieramy takie dane,

    ktre s istotne z punktu widzenia testowanej hipotezy)

    - zachowuj niezaleno pomiaru skutku i przyczyny

    - wnioski s prawidowociami oglnymi

    ETAPY BADANIA NAUKOWEGO W BADANIACH WYJANIAJCYCH:

    1. Sformuowanie problemu badawczego (przyjcie zaoe teoretycznych)

    2. Sformuowanie pyta badawczych i hipotez

    3. Opracowanie metody weryfikacji hipotez

    - zmienne,

    - wskaniki,

    - metody i techniki,

    - model prowadzenia bada,

    - dobr obiektw do bada,

    - projekt analizy statystycznej.

    4. Przeprowadzenie bada

    5. Opis i analiza wynikw

    6. Interpretacja wynikw

    7. Sformuowanie wnioskw

    PYTANIA BADAWCZE

    Uszczegowieniem problemw badawczych s pytania badawcze.

    W pytaniach badawczych pytamy,

    - czy istnieje zaleno midzy zjawiskami,

    - czy jedno zjawisko jest przyczyn drugiego.

    Pytania badawcze powinny posiada uzasadnienie.

  • UZASADNIENIE PYTANIA BADAWCZEGO

    - teoretyczne

    wykazanie, e postawienie danego pytania ma sens, tzn., e istnieje teoretyczna moliwo zalenoci

    midzy zjawiskami na gruncie okrelonej teorii wynika z konceptualizacji (zdefiniowania i analizy poj)

    - praktyczne

    istnieje zapotrzebowanie spoeczne na rozwizanie danego problemu.

    WACIWOCI PYTANIA BADAWCZEGO

    - sformuowane w ramach okrelonej teorii,

    - sformuowane precyzyjnie,

    - mona wskaza moliwe odpowiedzi na sformuowane pytanie,

    - powinno dotyczy zalenoci wanych, istotnych.

    HIPOTEZY BADAWCZE

    Hipoteza to zdanie stwierdzajce oczekiwan relacj midzy zjawiskami

    - jest odpowiedzi na pytanie badawcze,

    - ma posta zdania twierdzcego,

    - powinna by stawiana kierunkowo

    - ma moc wyjaniajc jeli postulowana w niej zaleno (i jej kierunek) da si teoretycznie uzasadni

    jako konieczna;

    - jest sprawdzalna empirycznie;

    - goszona w niej zaleno musi mie charakter prawidowoci

    (niekoniecznie bezwarunkowej powinny zosta sformuowane warunki ograniczajce);

    - nie stawiamy hipotez o braku zalenoci;

    - rozrniamy hipotezy:

    -- zwizku midzy zmiennymi

    -- o hipotezy o rnicach midzy grupami.

    ZMIENNE

    Zmienna - cecha obiektu, ktra moe przybiera dwie lub wicej wartoci.

    zasadniczo wyrniamy dwa rodzaje zmiennych:

    -zmienne zalene

    -zmienne niezalene

    Zmienna zalena wyjaniana (Y)

    jest przedmiotem naszego badania,

    jej zwizki z innymi zmiennymi chcemy okreli.

    Zmienna niezalena wyjaniajca (X)

    zmienna od ktrej zaley poziom zmiennej zalenej,

    zwykle mamy do czynienia z wicej ni jedn zmienn niezalen.

  • RODZAJE ZMIENNYCH NIEZALENYCH

    - zmienne niezalene gwne

    s przedmiotem naszego badania

    tzn. analizujemy jak zmiany w poziomie zmiennych niezalenych wpywaj na zmiany w poziomie

    zmiennych zalenych

    - zmienne niezalene uboczne

    wpywaj na poziom zmiennej zalenej, ale nie s przedmiotem naszego badania;

    moemy podzieli je na zmienne kontrolowane i niekontrolowane

    Kontrola zmiennych niezalenych ubocznych (nie polega na rejestrowaniu ich poziomu, wartoci)

    1) okrelenie wpywu na zmienn zalen

    --wczenie zmiennych w schemat badania,

    2) wyeliminowanie wpywu

    zazwyczaj poprzez dobr prby

    -- ustalenie poziomu zmiennej kontrolowanej jako staego,

    --dobr losowy, kwotowy,

    --ustalenie maksymalnie zrnicowanego poziomu zmiennej kontrolowanej.

    - zmienne niezalene zakcajce,

    to zmienne nie zwizane bezporednio z badanymi zalenociami, ale wpywajce na nie i modyfikujce

    ich posta (niektre z tych zmiennych potrafimy kontrolowa).

    MODELE WERYFIKACJI HIPOTEZ

    1. MODEL EKSPERYMENTALNY

    2. MODEL KORELACYJNY

    EKSPERYMENTALNY MODEL WERYFIKACJI HIPOTEZ

    W badaniach przyczynowych weryfikujemy hipotez:

    X jest przyczyn Y;

    aby zjawisko X1 mogo by okrelone jako przyczyna Y konieczne jest

    1) nastpstwo czasowe X1 powinno poprzedza Y;

    2) kontrolowanie pozostaych zjawisk X

    (kanon jedynej rnicy).

    WYBRANE PROCEDURY EKSPERYMENTALNE

    --procedury quasi-eksperymentalne --procedury wzbogacon

  • Czynnoci badacza w odniesieniu do poszczeglnych zmiennych

    ZMIENNA ZALENA - pomiar

    ZMIENNE NIEZALENE:

    GWNE manipulacja*

    UBOCZNE kontrola

    ZAKCAJCE eliminacja

    *badacz wpywa na rzeczywisto, jest aktywny decyduje kiedy i w jaki sposb wprowadzi zmienn

    niezalen (czynnik eksperymentalny)

    ZMIENNE MANIPULOWALNE I OBSERWOWALNE

    Zmienna jest MANIPULOWALNA jeli moemy dowolnie przyporzdkowa obiektom badanym rne

    wartoci tej zmiennej

    Zmienna jest OBSERWOWALNA (MIERZALNA) jeli moemy tylko obserwowa (mierzy) warto

    zmiennej

    MODEL KORELACYJNY WERYFIKACJI HIPOTEZ

    - badacz obserwuje rzeczywisto (rejestruje poziom badanych zmiennych)

    - badacz nie wpywa na rzeczywisto brak manipulacji poziomem ZN

    - model typowy dla bada opisowych (a nie wyjaniajcych)

    - nie pozwala na stwierdzenie, czy analizowane zmienne s ze sob powizane przyczynowo trudno

    stwierdzi, ktra ze zmiennych to zmienna zalena, a ktra niezalena (chyba e istniej przesanki

    merytoryczne),

    - model pozwala na okrelenie siy zwizku midzy dwiema (lub wicej) zmiennymi

    (analiza wspzmiennoci zmiennych),

    - otrzymana zaleno moe by zalenoci pozorn

    z zalenoci pozorn mamy do czynienia, gdy:

    - istnieje zaleno (statystyczna) miedzy X i Y, ktra nie jest zalenoci przyczynow poniewa

    - istnieje inna zmienna Z, ktra wpywa zarwno na X jak i na Y

    - zalenoci midzy Z i X oraz midzy Z i Y s zalenociami przyczynowymi.

  • Aby w modelu korelacyjnym zastosowa interpretacj przyczynow konieczne s dodatkowe przesanki:

    - natury merytorycznej

    wyjanienie mechanizmu zalenoci midzy zmiennymi,

    - natury statystycznej

    kontrola wanych zmiennych ubocznych.

    MODEL KORELACYJNY a MOD