Makalah Bahasa Jawa2

Click here to load reader

  • date post

    21-Dec-2015
  • Category

    Documents

  • view

    187
  • download

    4

Embed Size (px)

description

MAKALAH

Transcript of Makalah Bahasa Jawa2

MAKALAH BAHASA JAWATEMBUNG RINENGGAGuru Pembimbing :Ari Mustafa, S.Pd.I / M. Ahsan Nasih, S.Pd.I

KELAS 8 IKaracik Dening : Novita Fatimatuz Zahro Nurul Hafizah Suci Rahma Yunita Susmita Kurniawati

KEMENTERIAN AGAMAMADRASAH TSANAWIYAH NEGERI (MTsN) TUNGGANGRIJl. Raya Tanjung Kecamatan Kalidawir Kabupaten TulungagungKode Pos 66281

PAMBUKO

Kanthi ngaturaken kunjuk syukur dhumateng ngarsanipun gusti Allah ingkang moho agung, kita saget rampungaken tugas saking bapak. Mugi-mugi makalah basa rinengga puniko wonten guna pahedahipun tumprap rancangging soho kemajengan piwucal basa jawi ing kalangan MTs Negri tunggangri.

Tulungagung, Maret 2014

PENGARTOSAN BASA RINENGGATumrap para sutresna budhaya luhur, menawi badhe ngendikan, langkng-langkung badhe hangayahi dados panatacara utawi pambiwara, prayogi tansah ambudidaya murih saged amiluta makatsih dhumateng sagunging para tamu utawi para pamiyarsa, prayogi migatosaken bab pamilihing basa amrih mujudaken salah satunggaling sarana ingkang kenging kangge mbudidaya kacepengipun wicara wirasa.Ukara endah werdinipun ukara ingkang sae saha andudut manah, ukara ingkang endah punika saged karacik kanthi angengeti kasusastraan, mapanipun saged wonten ing sekar, ukara gancaran tuwin saksanes-sanesipun.Kangge anjagi murih mboten anjuwarehi, penganggenipun ukara endah punika kedah angengeti dugiprayogi, sampun ngantos kaduk, mindhak amboseni dhateng para miyarsa utawi para rawuh, kedah empan papan.Dene mapanipun ukara endah punika saged wonten ing perangan purwaka, isi utawi purnaning wicara utawi saged ginelar ingkang arupi sekar, tembang, lelagon, sulukan saha gancaran.Tuladha Basa Rinegga :1. Tuladha ingkang arupi ukara gancaran1. Tuladha Basa Rinengga kang ngemu pituduh1. Tuladha Basa Rinegga ingkang rinacik ing parikan1. Tuladha Basa Rinengga kangge ing wangsalan1. Tuladha Basa rinengga1. Paribasan Bebasan lan Saloka 11. Paribasan Bebasan lan Saloka 21. Paribasan Bebasan lan Saloka 3

Kang dadi ancas (tujuan) digunakake basa rinengga yaiku kanggo nambahi kaendahaning ukara(pepaes).Tuladha: a. Wayang iku minangka budaya kang adi luhung. b. Supaya Koperasi Sekolah maju, para pengurus kudu nggunakake akal budi

Jenis-Jenis Tembung Rinengga yaiku :TEMBUNG GARBATembung garba yaiku tembung loro utawa luwih sing digandheng dadi siji sarana nyuda cacahe wanda. Tembung garba diarani uga tembung sandi.Tuladha :1.Sarwendah sarwa + endah2.Narendra nara + indra3. Prameswari parama + iswari

Thuladha:(01. aglis (sk tembng : age + glis(02. anng (sk tembng : n + ing(03. aranki (sk tembng : aran + ki(04. dadywh (sk tembng : dadi + wuh(05. dhmnyar (sk tembng : dhmn + anyar(06. dupars (sk tembng : dupi + rs(07. jalwstri (sk tembng : jalu + stri(08. kady (sk tembng : kadi + ky(09. kajwarng (sk tembng : kajuwr + ing(10. kalokng (sk tembng : kalok + ing(11. kapyars (sk tembng : kapirng + arsa(12. kalyan (sk tembng : kalih + lan(13. lagyantuk (sk tembng : lagi + antuk(14. 1agyanng (sk tembng : lagi + nng(15. 1bdhng (sk tembng : lebdh + ing(16. lumakng (sk tembng : lumaku + ing(17. lumbng (sk tembng : lumbu + ing(18. maharj (sk tembng : mh + rj(19. maharsi (sk tembng : mh + arsi(20. mahamru (sk tembng : mh + mru(21. malebng (sk tembng : malebu + ing (22. mungging (sk tembng : munggh + ing(23. murbng (sk tembng : mrba + ing(24. murwng (sk tembng : murw + ing(25. narendr (sk tembng : nr + indr(26. narpati (sk tembng : nr + dipati(27. narpndah (sk tembng : nr + ndah(28. natng (sk tembng : nt + ing(29. nujwari (sk tembng : nuju + an(30. praptng (sk tembng : prapt + ing(31. prawirng (sk tembng : prawir + ing(32. prawirotm (sk tembng : prawir + utm(33. priyagng (sk tembng : priy + agung(34. priyangg (sk tembng : priy + angg(35. ratwagung (sk tembng : ratu + agung(36. ratwelok (sk tembng : ratu + lok(37. sarotm (sk tembng : saru + utm(38. sedyars (sk tembng : sedy + ars(39. sinm (sk tembng : isih + enm(40. sirku (sk tembng : sir + iku(41. sitinggl (sk tembng : siti + inggl(42. sugyart (sk tembng : sugih + art(43. sumbangsh(sk tembng : sumbang + asih(44. surendr (sk tembng : sur + indr(45. surng (sk tembng : sur + ing(46. surendr (sk tembng : sut + indr(47. taksyalit (sk tembng : taksih + alit(48. tankocap (sk tembng : tanp + ucap(49. tumengng (sk tembng : tumeng + ing

TEMBUNG SAROJATembung saroja yaiku tembung loro kang padha utawa meh padha tegese dianggo bebarenga. Tuladha:a. Wayang iku minangka budaya kang adi luhung.b. Supaya Koperasi Sekolah maju, para pengurus kudu nggunakake akal budi. Tuladha tembung saroja liyane: iguh pretike,l lila legawa, jejel riyel, gemi setiti, bagas waras, mubeng minger, tata karma, babak bundhas., edi peni, gilir gumanti, gandhes luwes, ewuh pakewuh, grapyak semanak ,madhep mantebTuladha :1. Sajake warga desa padha katon ayem tentrem lan sayuk rukun mbangun desa. Ayem = tentrem Sayuk = rukun2. Susilowati olehe mlaku gandheng renteng karo kancane

Tuladha:1. 1. Adi luhung1. Ajur mumur1. Amrik minging1. Andhap asor1. Angkat junjung1. Arum wangi1. Asih tresna1. Babak belur1. Babak bundhas1. Bagas waras1. Bala koswa1. Baya pakewuh1. Bayu bajra1. Bibit kawit1. Bojana andrawina1. Budi pakarti1. Campur adhuk1. Campur bawur1. Candhak cekel1. Colong jupuk1. Dana driyah1. Dana weweh1. Dhawuh pangandika1. Dhawuh timbalan1. Dhedhep tidhem1. Dhodhok seleh1. Donga puji1. Edi peni1. Gagah prakosa1. Galap gangsul1. Gandhes luwes1. Gendhon rukon1. Gilir gumanti1. Girang gumuyu1. Godha rencana1. Guyub rukun1. Iguh pratikel1. Jalma manungsa1. Japa mantra1. Jebat kasturi1. Jejel riyel1. Jungkir walik1. Kadang kadeyan1. Kadhang kala1. Kajen karingan1. Kasep lalu1. Kepalu kepenthung1. Kepalu ketutu1. Kesampar kesandhung1. Kocap kacarita1. Kongas ngambar1. Kukuh bakuh1. Labuh labet1. Lagak lageyan1. Lagak lagu1. Lalu lunges1. Lega lila1. Lir pendah1. Malang megung1. Mobah mosik1. Mudha dama1. Mudha pinging 1. Mudha punggung1. Mudha taruna1. Mukti wibawa1. Mula buka1. Mulang muruk1. Murub mubyar1. Nistha papa1. Njarah rayah1. Nyampar nyandhung1. Owah gingsir1. Papa cintraka1. Pasang rakit1. Puji pandonga1. Rahayu slamet1. Rame gumuruh1. Rebut dhucung1. Reka daya1. Remuk rempu1. Sabar drana1. Sambat sebut1. Sapa aruh1. Sato kewan1. Sayuk rukun1. Sembah sujud1. Sembah sungkem1. Setya tuhu1. Sisik melik1. Sisip sembir1. Solah bawa1. Solah tingkah1. Sotya retna1. Suka rena1. Tambal sulam1. Tandang grayang1. Tandang tanduk1. Tanem tuwuh1. Tapa brata1. Tata karma1. Tata rakit1. Tata trapsila1. Tedheng aling-aling1. Teguh santosa1. Tepa palupi1. Tepa tuladha1. Terang trawaca1. Tindak tanduk1. Tingkah laku1. Ubeng inger1. Undha usuk1. Utang selang1. Wadya bala1. Watak wantu1. Welas asih1. Wiring isin1. Wor suh1. Wulang wuruk

TEMBUNG ENTAR

Tembung entar ing bahasa Indonesia diarani kata bermakna kiasan (konotasi). Tembung entar (tembung silihan) iku tembung sing wis oncat saka tegese sing baku utawa tembung sing ora kena ditegesi mung sawantahe.Tuladha :1. Yen kowe melu wong aja pisan-pisan dawa tanganeDawa tangane sing dikarepake gelem nyolong2. Yen wong tuwamu repot ya aja digegem tangane.Digegem tangane sing dikarepake ora gelem tandang gaweKanthi tuladha iku bisa disimpulake yen tembung entar iku tembung sing tegese ora sabenere.

Thuladha :Tembung Entar1. Bocah kuwi pancen ora duwe kanca. Mrana-mrene mesthi dhewe, amarga dheweke menawa omongan kerep ngumukake kasugihane wong tuwane. Iku kang njalari kanca-kancane ora seneng dolan bareng dheweke. Tembung entar kang nggambarake carita ing dhuwur yaiku: gedhe endhase1. Menawa omong-omongan karo kanca-kancane dheweke mesthi mencla-mencle. Esuk iku dheweke janji marang kanca-kancane menawa dina Setu arep padha dijajakake, nanging ora sida diundur dina Minggu. Dina Minggu, ana-ana wae alasane kang njalari ora sida maneh. Nganti dheweke lali marang janjine. Iku ndadekake kanca-kancane rumangsa gela lan ora seneng marang dheweke. Tembung entar kang nggambarake carita ing dhuwur yaiku: lunyu ilate1. Saben ana pitakonan, Supri mesthi bisa mangsuli, ora mung pitakonan babagan wulangan Basa Jawa, nanging kabeh wulangan, dheweke bisa. Supri kuwi klebu bocah kang: jembar kawruhe1. Suwe-suwe gunung muntab lan nesu. Awake ndrodhog dadi lindhu. Saka cangkeme metu latu kang panas. Kaanan mau njalari ratune macan lan kewan liyane wedi banjur mudhun menyang desa golek slamet. Saperangan wong padha salang tunjang lunga ngungsi. Tembung entar kang cocog karo kaanane gunung manut carita kasebut yaiku: panas atine1. Saiki Budi mung manggon bareng adhine, amarga wis setaun iki bapak lan ibune seda. Saben dina kanggo nyukupi kabutuhan urip dheweke lan adhine, Budi nyambut gawe saka esuk tekan bengi, saka gawean siji pindhah gawean liyane, nganti kadhang kala lali mangan lan ngombe. Iku kabeh supaya adhine bisa tetep nerusake sekolahe lan bisa kacukupan uripe. Tembung entar kang nggambarake carita ing dhuwur yaiku: adus kringet1. Ing pekarangan buri daleme Pak Broto, ana wit pelem, saben peleme awoh, ora let suwe entek gari godhonge. Awoh siji loro entek, awoh akeh uga entek. Manut Bu Kartiyem, tanggae Pak Broto, kerep ana bocah-bocah cilik kang padha ngopeki peleme Pak Broto, nalika Pak Broto meneri pas ora ana ing dalem. Jebul miturut Pak Broto, bocah-bocah kuwi ora padha nembung.Tembung entar kang nggambarake carita ing dhuwur yaiku: dawa tangane1. Dheweke pancen ora duwe isin, wis dikandhani bola-bali karo bapak ibu guru menawa saben upacara bendera kudu nganggo topi, nanging dheweke ora. Ora mung sepisan nanging prasasat saben ana upacara bendera. Menawa dirasa-rasakke bocah iku pancen sengaja, bok menawa supaya dadi kondhang jenenge amarga mesthi ditimbali maju ing tengah-tengahing lapangan kang kanggo upacara bendera. Pancen ora duwe isin tenan. Ora wigah-wigih, sekolah banjur paring ukuman kanggo bocah kang nerak pranatan. Tembung entar kang nggambarake carita ing dhuwur yaiku: rai gedheg1. Babagan panganan, Adam senengane mangan nganggo lawuh kang enak-enak kepara tempe lan tahu iku klebu pangan kang ora enak miturut dheweke. Saben arep mangan dheweke nyuwun nganggo lawuh iwak. Tembung entar kang nggambarake carita ing dhuwur yaiku: mogel ilate1. Pawarta menawa dheweke ora munggah kelas wis sumebar tekan tangga teparone. Ana sing rumangsa mesakake marang dheweke nanging uga akeh sing padha nyokurke, Memper wae dheweke ora munggah, lha ora tau sinau, senengane dolan, lan malah karo wong tuwane wani!.Tembung entar kang nggambarake carita ing dhuwur yaiku: kembang lambe1. Sinaoso panjenengan nipun dipun awonaken tiang sanes piyambakipun mboten nate duka, mboten nate nggresula. Piyambakipun tansah sabar lan narimah. Kepara malah ndongakaken ingkang sae dhumateng tiang ingkang sampun nyariosake awon dhumateng panjenenganipun. Tembung entar kang nggambarake carita ing dhuwur yaiku: sabar ususe1. Lare menika tansah wantun kaliyan tiang sepuh. Kamangka rikala rumiyin lare menika tansah mbangun miturut kaliyan tiang sepuh. Tembung entar kang nggambarake carita ing dhuwur yaiku: ora ndalan

TEMBUNG PARIKAN

Kang diarani parikan Yaiku unn-unn mawa paugeran telung warna yaiku :kaddan saka rong ukara kang dhapukak nganggo purwakanthi guru swarasaben saukara kadedan saka rong gatra ukara kapisan mung minangka purwaka; dn isi utawa wos dumunung ing ukara kapindho.Tuladha: Tawon madu, ngisep sekar. (Ukuran kapisan, 2 gatra). Calon Guru, kudu sabar (ukuran Kapindho, 2 gatra). Gunane purwaka (ukuran kapisan) mung dianggo narik kawigaten wong kang nedya sikandhani utawa dipituturi, Perlun, supaya ing sadurung ukara kang isi utawa wos dikandhakak, wong sing nedya dikandhani wis ketarik atin, satemah banjur nggatekak, bisa ngerti temenan marang maksud ukuran kang isi ngese (ukara kapindho).

Thuladha :1. Sepet sepet, Sawone mentah- Diempet empet, selak ra betah

2. wedang bubuk, gula jawa.- Yen kepethuk, ati lega

3. Wajik klethik, gula abang- Aja suthik, yen tumandhang

4. Kembang jagung, dipethik Cina- barang wis kadhung, dikapakna

5. Godhong kecipir, mrambat kawat- Najan gak mampir, nanging liwat

6. Manuk kutut, manggunge ngganter- yen ra nurut, bisa keblinger

7. Manuk emprit, menclok godhong tebu- Dadi murid, sing sregep sinau

8. Yen kembang kembange lamtara, dudu kembang wora wari- Mumpung sira isih mudha, sing taberi ngati ati

9. Esuk nyuling sore nyuling, sulinge arek Yogyakarta- Esuk eling sore eling, sing dieling ora rumangsa

10. Awan awan aja keluyuran, ana pak mantri numpak sekuter- kapan kapan aku keturutan, duwe kanca sinaune pinter

11. Yen kembang kembange kacang, dudu kembange puspa nyidra- Sih cilik dikudang kudang, bareng gedhe gawe rekasa.

12. Esuk nembang sore nembang, tembange asmaradana- esuk ngadhang sore ngadhang, sing diadhang ra teka teka

Tuladha parikanParikan (4 wanda + 4 wanda) x 2a. Pitik blorok, manak siji. Jare kapok, malah ndadib. Wajik klithik, gula Jawa. Luwih becik, sing prasaja.c. Nyangking ember, kiwa tengen. Lungguh jejer, tamba kangen.d. Plesir sore, dina ahad. Naksir kowe, kakehan ragat.e. Plesir sore, dina minggu. Naksir kowe ora kewetu.Tuladha parikan kang liyane : Abang-abang gendera landa, Ana sing ijo kok milih putih, Bujang maneh ora ngluyura, sing wes duwe book ora tau mulih Ana brambang sasen llima, Berjuang labuh Negara Awan-awan aja kluyuran, Ana pak mantra numpak sekuter, Kapan-kapan aku keturutan, Duwe kanca sinaune pinter Wedang bubuk gula jawa, yen kepethuk ati lega Sepet-sepet sawone mentah, Diempet-empet selek ora betah Bisa ngendhang ora bisa nyuling, Bisa nyawang ora wani nyanding Bibi Surip tuku klobot, Pethuk Encik tawa roti, Uwong Urip pancen abot, mula becik ngati-ati Wajik klethik, gula abang, Aja suthik, yen tumandang Godhong kecippir mrambat kawat, Najan gak mampir nanging lewat Jambu apa jeruk, Aku melu apa entuk Jemek-jemek gula jawa, aja ngenyek karo kanca Kembang jagung dipethik cina, Barang wes kadung dikapakna Manuk emprit menclok godhong tebu, Dadi murid sing sregep sinau Kutha Kendal Kali wungu, Ajar kenal karo aku Manuk kutut manggunge ngganter, Yen ra nurut bias keblinger Esok nyulingsore nyuling, Sulinge arek Surabaya, Esok eling sore eling, sing dieling ora rumangsa Esok nembang sore nembang, tembange asmaradana, esok ngadhang sore ngadhang, sing diadhang ra teka-teka Nembang mlathi, warna peningganda wangi, Watak putri kudu setiti angati-ati Korek gambar klenthing, kula ndherek wonten wingking Wedang jeruk tanpa gula, Aja sok umuk tanpa guna Wajik klethik gula jawa, Luwih bejik sing prasaja Tawon madu ngisep sekar, Dadi guru kudu sabar Semarang kaline banjir, Aja sumelang ora dipikir Manuk emprit, nucuk pari, Dadi murid, sing taberi. Manuk tuhu, mencok pager, Yen sinau, dadi pinter. Gudheg manggar, bumbune mrica ketumbar. Lamun sabar, bisa lejar sarta bingar. Kembang kencur, tinandur tepining sumur. Sapa jujur, bakal luhur klawan makmur Esuk nakir sore nakir, sing ditakir godhong plasa. Esuk mikir sore mikir, sing dipikir mung golek bandha. Jangan kacang jangan kara, kaduk uyah kurang gula, Piwelingku mring pra mudha, aja wedi ing rekasa. Yen kembang kembang cempaka, dudu kembang arum dalu, Mumpung sira isih mudha, den asregep ngudi ngelmu Wedang bubuk, tanpa gula, Ja sok ngantuk, gelis tuwa

PANGERTEN PURWAKANTI

Purwakanthiutawaaliterasiiku unen-unen utawa ukara kang runtut basa utawa sastrane. Purwakanthi kang runtut basane jenengepurwakanthi basa, dene yen ing sastra sinebutpurwakanthi sastra.Purwakanthi bisa awujud ukara lumrah, bisa uga ngamotparibasan,saloka, utawa tembang. Purwakanthi bisa digolongake dadi telu, yakuwi: Purwakanthi guru swara, Purwakanthi guru sastra lan Purwakanthi Lumaksita.Purwakanthi memper tegese karo sajak utawa rima. Sabenere, jinis lan jenenging purwakanthi uga ora akeh, yaiku: purwakanthi guru swara, manawa kang runtut swarane (lumrahe swara aksara menga/vokal); purwakanthi guru sastra, manawa kang runtut aksarane; purwakanthi guru basa lan purwakanthi lumaksita. Utawa isih akeh istilah liya kanggo tetenger araning purwakanthi:Purwakanthi iku sukukata utawa wanda kang swarane padha utawa meh padha, kang dumunung ing gatra utawa lariking tembang utawa puisi liyane. Ing basa Indonesia swara kang padha utawa meh padha disebut sajak, persamaan bunyi utawa rima. Wanda kang swarane padha iku ing basa Indonesia disebut sajak penuh, dene kang swarane meh padha diarani sajak paruh. Ing pantun, parikan, singir, lan lagu dolanan sajak kang dumunung ing pungkasing larik nduweni kalungguhan kang wigati, awit pungkasaning gatra iku mungkasi kesatuan wirama. Ananging ana tembang, swara kang padha utawa meh padha ing pungkasing larik-larik iku ora dienggo, awit saben lagu iku wis ana aturane mungguh vokal-vokal kang dumunung ing akiring gatra.Ing tembang macapat ana aturan bab pira cacahing gatra saben sapadane, pira cacahing wanda ing gatraning tembang mau, Ian vokal apa bae sing dumunung ana pungkasaning gatra. Ing tembang macapat ana aturan bab guru wilangan Ian guru lagu utawa dhong-dhing. Swara ing pungkasing gatra ana aturane, mula purwakanthi iku gegayutan karo swara ing sajroning gatra. Swara ing sajroning gatra iku sing padha utawa utawa meh padha ora mung loro, tarkadhang sok dumunung ing sadawaning larik, mula ing kasusastran Indonesia disebut deret utawa runtun. Deret utawa runtun mau ana sing arupa konsonan, ana sing arupa vokal, mula banjur diarani runtun vokal utawa purwakanthi swara, sing tembung mancane asonansi; lan runtun konsonan utawa purwakanthi sastra, basa mancane aliterasi.

PURWAKANTHI GURU SWARA1. Ana catur mungkur, ana bapang nyimpang.2. Gliyak-gliyak tumindak, alon-alon waton kelakon. Aja banter-banter mundhak keblinger.3. Watake putri kudu gemi, nastiti, lan ngati-ati.4. Yen gelem obah bakal mamah.5. Anak polah bapa kepradhah (paribasan)6. Apik kemripik nancang kirik (paribasan).7. Ati bengkong oleh oncong (paribasan)8. Bacin-bacin iwak, ala ala sanak (paribasan).9. Bandhol ngrompol (paribasan).10. Buntel kadut ora nginang ora udut (paribasan).11. Calak cangkol, kendhali bol, cemethi tai (paribasan).12. Ciri wanci lelai ginawa mati (paribasan).13. Gajah ngidak rapah (paribasan).14. Gemblung jinurung, edan kuwarisan (Paribasan).15. Keplok ora tombok.16. Kumenthus ora pecus (paribasan).17. Mengkak mengkok ora wurung ngumbah popok. (paribasan).18. Opor bebek mentas awake dhewek.19. Londho londho walang sangit nggendhong kebo (paribasan).20. Sadawa dawane lurung isih dawa gurung (paribasan).21. Tuna satak bathi sanak (paribasan).22. Tunggak jarak mrajak, tunggak jati mati.23. Wastra bedhah kayu pokah (paribasan).24. Anut grubyug ora ngerti ing rembug (paribasan).25. Wong busuk ketekuk, wong pinter keblinger.(paribasan).26. gumarenggeng anggereng anggeng gumrunggung (Wedhatama)

PURWAKANTHI GURU SASTRA1. Para mudha kudu nduweni watak tata titi tatag tutug lan tanggon.2. Dhasare wong jejodhoan yaiku bobot, bibit, bebed.3. Sing sapa salah bakale seleh.4. Durung acundhuk acandhak (paribasan).5. Garang nanging garing (paribasan).6. Sanajan ora keris yen keras (paribasan).7. Sluman slumun slamet.8. Yen tan mikani rasa, yekti sepi asepa lir sepah samun (Wedhatama).9. Saya elok alangka longkanganipun, si wasis waskitha ngalah, ngalingi marang si pingging (Wedhatama).10. Kadi ta guwa kang sirung, sinerang ing maruta, (Wedhatama).

PURWAKANTHI LUMAKSITA1. Lela lela linali saya kadriya, driyasmara marang risang kadi Ratih, Ratih ratu ratuning wong Cakrakembang, kembang wijayakusuma asih mring kula.2. Bung bung pait bung pait kuwihe maha, maha-maha lintrik cah cilik digondhol kirik, kirik-kirik belang nyang pawon kesiram wedang, wedang wedang bubuk kemriyuk gulane remuk.3. Carang wreksa, wreksa wilis tanpa patra. Nora gampang wong urip neng alam donya. (wangsalan).4. Witing klapa, klapa mudha saupama. Salugune mung mardi reh raharja. (wangsalan).5. Bayem arda, ardane ngrasuk busana. Mari anteng besuse saya ketara (wangsalan).6. Begja-begjane kang lali, isih begja kang eling lawan waspada (Kalatidha).

1. Kolik priya, priyagung anjani putra. (priya,priyagung)2. Witing klapa, kalapa kangmaksih mudha. (klapa,kalapa )